Văn mẫu lớp 10

Phân tích câu Vì chưng hay ghét cũng là hay thương. Bạn hiểu ý thơ trên như thế nào?

Phân tích câu Vì chưng hay ghét cũng là hay thương. Bạn hiểu ý thơ trên như thế nào?

Hướng dẫn

Trong cuộc sống, con người ai cũng cần tình yêu thương, nhưng yêu thương thế nào cho đúng, cho phù hợp với lẽ sống ở đời thì luôn là điều suy ngẫm trăn trở của rất nhiều người. Trong tác phẩm Lục Vân Tiên, Nguyễn Đình Chiểu đã bày tỏ quan điểm của mình qua câu thơ: “ Vì chưng hay ghét cũng là hay thương”

Trong mỗi con người luôn tồn tại hai trạng thái tình cảm yêu và ghét. Yêu chính là yêu thương là yêu mến, quý trọng. Yêu là tình cảm đầy thiện ý. Yêu ai cũng muốn tốt cho người đó. Tình cảm yêu mến thường chỉ dành cho cái đẹp, cái tốt, cái thiện. Ngược lại ghét là bỏ, không yêu thương. Ghét thường chỉ dành cho cái xấu xa, sai trái.

Với cách hiểu như trên, chúng ta có thể thấy ghét và thương như hai mặt đối lập, mâu thuẫn với nhau, tưởng chừng như có ghét thì không có thương và ngược lại. Nhưng Nguyễn Đình Chiểu đã chỉ ra mối quan hệ biện chứng rất khăng khít giữa thương và ghét "Vì chưng hay ghét cũng là hay thương". "Hay ghét cũng là hay thương" tức là ghét một điều gì đó cũng có nghĩa là thương một điều khác.

Có những điều khiến con người ghét nhưng là ghét cái xấu xa, thấp hèn. Trong Lục Vân Tiên, ông Quán "ghét việc tầm phào" ghét cay ghét đắng vào tận tâm" những kẻ "mê dâm" "ác bá" khiến nhân dân khổ đau điêu đứng "sa hầm sảy hang". Trong cuộc sống hàng ngày nhiều người, ghét những kẻ bán nước, những kẻ tham nhũng, những tên tội phạm. Là người học sinh ta ghét những tiêu cực học đường: quay cóp, lười biếng, vô lễ, chạy điểm… Nhưng tại sao lại ghét những điều đó?

Xem thêm:  Cảm nghĩ của em sau khi đọc bài tựa Trích diễm thi tập của Hoàng Đức Lương

Trong tác phẩm Lục Vân Tiên, Ông Quán hiện lên là một con người ghét những "đời Kiệt Trụ" bởi ông "thương đức thánh nhân" thương nhân dân lầm than đau khổ phải chịu những oan ức, thiệt thòi do những kẻ đáng ghét gây ra. Ta ghét những kẻ bán nước, những tên tham ô, phạm tội bởi ta yêu quê hương, đất nước, thương yêu đồng bào, dân tộc mình. Người học sinh ghét tiêu cực trong học đường là bởi thương những bạn học nghiêm túc, thương tiếc công sức thầy cô, cha mẹ dày công dạy dỗ…

Thực tế cho thấy, trong cuộc sống con người lẽ thường tình ghét là căm thù, ghét bỏ, gây khó dễ… Yêu thương là nâng niu, quý mến… Nhưng cũng có khi, vì nhiều lí do, mục đích khác mà mọi thứ đảo ngược lại là "Yêu cho roi cho vọt / Ghét cho ngọt cho bùi" như ông bà ta vẫn dạy. Dù "cho roi cho vọt" hay "cho ngọt cho bùi", con người phải biết yêu ghét đúng đối tượng, đúng lúc, đúng nơi. Yêu đúng, ghét đúng vì yêu ghét điều gì cũng thể hiện nhân cách con người. Kẻ yêu sai cái ghét cái đúng đâu phải là người hay? Cũng như Nguyễn Cao Kì và bè lũ ngụy quyền Sài Gòn trước đây tôn thờ chủ nghĩa xâm lược của đế quốc Mĩ mà phản bội nhân dân, đàn áp cách mạng, có ai không lên án, khinh miệt chúng? Ngược lại, người yêu cái đẹp, ghét cái xấu chính là người đáng trọng. Điều này ta có thể nhìn thấy ở nhân cách cao khiết của con người Cao Bá Quát "Nhất sinh đê thù bái mai hoa" – cả cuộc đời chỉ tôn thờ, trân trọng cái đẹp, cái thanh cao mà khinh thường sự thấp hèn, uốn gối, khom lưng bợ đỡ người trên. Yêu đúng, ghét đúng còn bởi như nhà văn Nam Cao từng nhận định "Đánh giá sai phải được hưởng điều tốt đẹp, được yêu thương vậy mà lại ghét bỏ thì quả là đáng tội cho họ.

Xem thêm:  Phân tích đoạn thơ Hai Bà Trưng trích Đại Nam quốc sử diễn ca

Để yêu đúng, ghét đúng, bản thân mỗi người phải thấm nhuần các chuẩn mực ở môt mức nhất định để có khả năng nhìn nhận, phân định sự việc. Muốn thế, mỗi cá nhân cần học tập, rèn luyện để có được thế giới quan tiến bộ. Bên cạnh đó cũng cần tỉnh táo, bình tĩnh phân tích nhìn ra bản chất thực sự của đối tượng cần đánh giá. Đánh giá con người cần nhìn vào sự vận động biện chứng của nhân cách, có sự vị tha khoan dung và thông cảm.

Câu thơ như một lời răn dạy con cháu về thái độ ứng xử trong cuộc sống đời thường. Mỗi chúng ta phải biết yêu ghét rõ ràng, ghét những điều xấu và trân trọng những điều tốt đẹp. Chúng ta cũng phải hiểu rằng, có thể điều đấy bị ghét là vì người ta muốn trân trọng một điều ngược lại.

Nguồn: Vietvanhoctro.com

Có thể bạn quan tâm?

Xem thêm:  Tình thương là hạnh phúc của con người – Bài tập làm văn số 2 lớp 12

Post Comment