Phân tích bài thơ Nói với con của nhà thơ Y Phương

Đề bài: Phân tích bài thơ Nói với con của nhà thơ Y Phương

Bài làm

Y Phương là một nhà thơ người dân tộc Tày. Hồn thơ của ông mang đậm hương vị của mảnh đất núi rừng Cao Bằng, mang đậm cái chất của một người Tày. Đó là một hồn thơ giản dị, gần gũi với con người. Những câu thơ cất lên đầy sự vui tươi, thêm vào đó là niềm tự hào mà ông dành cho quê hương của mình. Một trong những sáng tác tiêu biểu của nhà thơ Y Phương đó chính là bài thơ Nói với con.

Loading...

Nhà thơ Y Phương tên thật là Hứa Vĩnh Sước, ông sinh ra và lớn lên ở làng Hiếu Lễ, Cao Bằng. Hiện tại, nhà thơ đang sinh sống giữa lòng thủ đô Hà Nội. Tuy nhiên, trong lòng ông khôn nguôi nỗi nhớ quê nhà, nỗi nhớ về đồng bào dân tộc mình. Bài thơ Nói với con chính là một lời thủ thỉ của nhà thơ đối với người con của mình. Đó là một sự giáo dục khéo léo để những đứa con biết hướng về nguồn cội. Ngay từ những câu thơ mở đầu, người cha Y Phương đã nhắc cho những đứa con của mình nhớ về những năm tháng đầu đời của chính chúng. Từ những bước chân đầu tiên đã biết hướng về cha, về mẹ, đó là bản năng của mỗi con người:

Chân phải bước tới cha

Chân trái bước tới mẹ

Một bước chạm tiếng nói

Hai bước tới tiếng cười

Phân tích bài thơ Nói với con

Những câu thơ gợi lên một hình ảnh thật dung dị. Qua câu thơ, ta như thấy được tiếng cười, tiếng nói động viên, khích lệ của cha mẹ dành cho con của mình rằng hãy cố gắng bước về phía trước. Cha mẹ đã ở đây, giang cánh tay để đón lấy con vào lòng. Con người ai cũng vậy, phải có những bước chân chập chững như thế mới thành người. Làm người là quá trình gian nan và vất vả, chúng ta phải học nhiều, học cả cách vấp ngã và đứng lên. Nhưng con hãy cứ yêu tâm bởi cha mẹ luôn ở đây, chỉ cần con hướng về giống như ngày con mới tập đi.

Không chỉ có cha mẹ luôn bên con mà những người đồng mình cũng ở bên con. Đó là cái nôi để cho con sinh ra vì thế mà đi đâu con cũng hãy nhớ về nguồn cội:

Người đồng mình yêu lắm con ơi

Đan lờ cài nan hoa

Vách nhà ken câu hát

Rừng cho hoa

Con đường cho những tấm lòng

Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới

Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời

Những câu thơ chứa đựng ngôn từ hết sức bình dị mà “yêu lắm”. Cụm từ “người đồng mình” khi cất lên nghe mới thật thân thương và trìu mến làm sao. Họ là những người cùng quê hương với mình. Hàng ngày, họ làm những công việc rất đỗi bình thường như “đan”, “cài”. Cuộc sống nơi núi rừng thiếu thốn đủ thứ, ngay cả vách nhà cũng trống huơ trống hoắc nhưng con người luôn có tiếng cười. Họ lấy câu hát để ken vách nhà. Họ tìm thấy những bông hoa đẹp ở trong rừng. Ngay cả những con đường tưởng như vô tri vô giác nhưng cũng cho những tấm lòng. Mỗi một cảnh vật hiện lên đều thân thương đến lạ. Và giữa khung cảnh ấy, một đám cưới hiện lên. Tác giả không có bất cứ miêu tả nào về đám cưới nhưng đọc lên, ta lại thấy như một đám cưới bình dị nơi núi rừng, hoa cưới chính là hoa rừng, quà cưới chính là tình yêu thương của người đồng mình. Để rồi sau đám cưới ấy, con đã chào đợi. Con là sự kết tinh của tình yêu giữa cha và mẹ, giữa người với người.

Bài thơ rõ ràng là lời thủ thỉ của người cha Y Phương dành cho con của mình mà người đọc lại ngỡ như nhà thơ viết dành cho tất thảy mọi người con trên đời này:

Người đồng mình thương lắm con ơi

Cao đo nỗi buồn

Xa nuôi chí lớn

Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn

Sống trên đá không chê đá gập ghềnh

Sống trong thung không chê thung nghèo đói

Sống như sông như suối

Lên thác xuống ghềnh

Không lo cực nhọc

Người đồng mình tô sơ da thịt

Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con

Ở đây, tác giả không dùng từ “yêu” mà đã chuyển sang dùng từ “thương”. Thương và yêu vừa có sự giống nhau về bản chất vừa có sự khác nhau trong cung bậc cảm xúc của con người. Tính từ thương cho người đọc cảm giác trìu mến và có cái gì đó quen thuộc, thân thương. Lời thơ ngọt ngào đúng cái chất của người con miền núi. Người đồng mình có cuộc sống khá vất vả và khổ cực khi địa hình núi non vừa cao vừa xa. Có khi đi tới chợ phải mất cả ngày đường. Rồi sông suối, thác ghềnh đầy rẫy những hiểm nguy. Nhưng những cực nhọc ấy chỉ làm cho con người thêm yêu thương và gắn bó với nhau hơn. Người đồng mình biết biến gian nan thành động lực. “Cao đo nỗi buồn, Xa nuôi chí lớn”. Đến đây, người cha cũng muốn khuyên nhủ con của mình “Sống trên đá không chê đá gập ghềnh, sống trong thung không chê thung nghèo đói”. Con hãy sống như con nước dù lên thác thuốc ghềnh thì vẫn cứ chảy trôi. Chỉ cần con người có ý chí thì chẳng bao giờ nhỏ bé giữa cuộc đời.

Hai câu thơ tiếp theo, nhà thơ Y Phương mang đến cho người đọc một ấn tượng mạnh mẽ:

Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương

Còn quê hương thì làm phong tục

Câu thơ toát lên cái mộc mạc của con người miền núi. Họ tự mình “đục đá kê cao quê hương”, vun đắp cho quê hương ngày càng giàu đẹp. Còn quê hương lại là nền tảng để cho con người phát huy được những giá trị truyền thống cao đẹp.

Cuộc sống đẩy đưa, sẽ có những người như nhà thơ Y Phương phải rời xa quê hương. Thế nhưng trái tim, tinh thần vẫn luôn hướng về đất mẹ linh thiêng. Những câu thơ cuối cùng tác giả nhắc nhở người con rằng sau này dù có sải bước trên đường đời thì hãy luôn tự hào về quê hương của mình, về người đồng bào mình. Đó là những con người tuy thô sơ da thịt nhưng không bao giờ nhỏ bé.

Con ơi tuy thô sơ da thịt

Lên đường

Không bao giờ nhỏ bé được

Nghe con

Lời thơ giản dị mà chan chứa và in sâu vào lòng người đọc. Bài thơ khép lại, mỗi người trong chúng ta cũng tự nhắn nhủ bản thân hãy hướng về nguồn cội, hướng về quê hương của mình. Bởi nếu không có cội nguồn, con người ta sẽ chẳng bao giờ được như ngày hôm nay.

Nhã Đan

Đánh giá bài viết
Loading...

Từ khóa tìm kiếm

LIKE ỦNG HỘ TÁC GIẢ