Phân tích bài thơ Đồng chí của Chính Hữu

Đề bài: Phân tích bài thơ Đồng chí của Chính Hữu

Bài làm

Người Việt Nam từ xưa đến nay luôn nêu cao tinh thần đoàn kết bởi chỉ có đoàn kết mới đem đến cho chúng ta sức mạnh để chống lại kẻ thù. Tình đoàn kết ấy đã ngấm vào máu thịt của mỗi con người, để rồi nhà thơ Chính Hữu đã viết nên một tác phẩm phải xem là kiệt tác đó chính là bài thơ Đồng chí. Hai tiếng đồng chí, đọc lên là đã đủ để cảm nhận được sự thân thương rồi.

Loading...

Chính Hữu viết bài thơ Đồng Chí vào tháng 2 năm 1948, sau khi chiến dịch Việt Bắc kết thúc mà tác giả chính là một người lính tham gia vào chiến dịch ấy. Cũng như bất cứ một việc nào khác, sự thành bại của một chiến dịch không ở một con người mà ở cả một tập thể, ở những chiến đồng chí, đồng đội. Trước chiến dịch, họ có thể vẫn còn là những con người hoàn toàn xa lạ. Nhưng vì có chung một mục tiêu, có chung một lý tưởng, họ cùng nhau xông pha ra chiến trường và trở thành những người đồng chí của nhau. Họ cùng nhau làm nên lịch sử.

Quê hương anh nước mặn đồng chua

Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá

Phân tích bài thơ Đồng chí của Chính Hữu

Hai câu thơ mở đầu tác phẩm diễn giải cho người đọc cảm nhận rõ được xuất thân của những người lính. Họ đến từ những mảnh đất còn nghèo đói. Nơi thì nước mặt đồng chua, nơi thì nước cày lên sỏi đá. Người dân sống trong cảnh khổ sở vì bè lũ cướp nước vẫn đang hoành hành. Họ là những người xa lạ vì cùng chung chí hướng mà tựu lại nơi đây:

Anh với tôi đôi người xa lạ

Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau

Chiến tranh ác liệt chẳng ai biết trước ngày mai sẽ ra sao để mà hẹn ước. Cũng chẳng có chuyện “anh lên chiến trường này chiến đấu cùng tôi”. Họ gặp gỡ nhau giữa bom đạn, đó là cái cơ duyên của người với người. Chính cái cơ duyên ấy đã đưa con người xích lại gần nhau hơn:

Súng bên súng, đầu sát bên đầu

Đêm gối chung chăn thành đôi tri kỉ

Đồng chí!

Trong gian khó, những con người xa lạ trở thành quen biết. Họ gắn bó với nhau như anh em một nhà. Ngày đêm ra chiến trường, “súng bên súng, đầu sát bên đâu”. Theo một cách nói khác thì những người chiến sĩ cùng nhau vào sinh ra tử. Họ cùng nhau trải qua cái đói, cái rét của rừng núi. Đêm xuống, cùng nhau đắp chung một mảnh chăn ủ cho nhau khỏi rét. Cứ như vậy mà thành tri kỉ của nhau. Rồi họ gọi nhau bằng một tiếng ngọt ngào và thân thương: đồng chí. Câu thơ ngắt nhịp đột ngột nhưng có sự âm vang tạo nên sự thiêng liêng trong tình cảm của con người. Câu thơ dừng lại, cho người đọc cảm giác sâu lắng. Đó cũng là sự trân trọng của tác giả khi nhắc đến những người đồng đội của mình.

Những câu thơ tiếp theo, tác giả Chính Hữu lại giúp người đọc cảm nhận được những  hy sinh của người lính. Cũng như mọi người, họ có quê hương, có người thân. Nhưng vì lý tưởng cách mạng, họ gác tất cả lại phía sau để lao mình vào cuộc chiến ác liệt. Họ không chỉ phải đối mặt với hiểm nguy từ quân định mà còn phải đối mặt với căn bệnh sốt rét rừng:

Ruộng nương anh gửi bạn thân cày

Gian nhà không mặc kệ gió lung lay

Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính.

Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh,

Sốt run người, vừng trán ướt mồ hôi.

Họ vốn dĩ là những người nông dân chân lấm tay bùn sống trong những gian nhà trống huơ trống hoắc. Nghèo túng mà đầy niềm vui. Nhưng giờ đây ruộng nương anh gửi lại, mỗi một góc nhỏ nên quê hương đều nhớ tới bóng hình của anh. Giờ đây anh với tôi lại cùng nhau đồng cam cộng khổ, chịu những cơn sốt rét lạnh toát mồ hôi. Anh với tôi đùm bọc nhau để cùng nhau vượt qua cuộc chiến. Nghĩa tình ấy thật thiêng liêng và cảm động biết bao. Tình đồng chí không chỉ thể hiện ở những người cùng nhau ra chiến tuyến mà tình đồng chí còn thể hiện ở những người hậu phương nơi quê nhà.

Áo anh rách vai

Quần tôi có vài mảnh vá

Miệng cười buốt giá

Chân không giày

Thương nhau tay nắm lấy bàn tay

Hình ảnh “áo anh rách vai, quần tôi có vài mảnh vá” khiến người đọc liên tưởng tới câu “lá lành đùm lá rách”. Đó là sự thể hiện của tình đồng chí, tình đoàn kết dân tộc. Có lẽ, người đồng chí của Chính Hữu đã lấy chính vải áo của mình để vá quần cho ông chăng. Hình ảnh thơ như vậy thì đẹp quá, thiêng liêng qua. Giữa cái khốn khó, còn gì tuyệt vời hơn cái nghĩa tình đồng chí. Dù chân không mang giày, dù cho thời tiết buốt giá, họ vẫn cùng nhau nở nụ cười bởi “thương nhau tay nắm lấy bàn tay”.

Bài thơ khép lại với hình ảnh vô cùng đẹp:

Đêm nay rừng hoang sương muối

Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới

Đầu súng trăng treo.

Câu thơ là sự hòa quyện giữa ánh trăng và người lính. Hình ảnh người lính sĩ đứng gác, chĩa mũi súng lên trời. Ánh trăng treo lơ lửng trên đầu. Đó là một hình ảnh tả thực nhưng lại đầy chất thơ khiến người ta có cảm giác chiến trường khói lửa kia không còn điều gì đáng sợ nữa.

Bài thơ như một lời nhắn nhủ với người đọc rằng chúng ta hãy biết yêu thương và gắn bó với nhau. Sức mạnh của sự đoàn kết sẽ giúp ta chống lại được cả những kẻ thù hung hãn nhất.

Nhã Đan

Đánh giá bài viết
Loading...
LIKE ỦNG HỘ TÁC GIẢ