Phân tích bài thơ Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận

Đề bài: Phân tích bài thơ Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận

Bài làm

Nhắc đến phong trào thơ mới không thể không nhắc tới nhà thơ Huy Cận. Trong suốt cuộc đời làm thơ của mình, ông đã cho ra đời nhiều tác phẩm hay như Vũ trụ ca, Lửa thiêng. Giọng thơ của Huy Cận có sự biến chuyển theo thời cuộc và mang hơi thở của cuộc sống. Năm 1958, ông đã sáng tác bài thơ Đoàn thuyền đánh cá khi đang tham gia chuyến thực tế dài ngày ở Hòn Gai. Bài thơ nằm trong tập thơ Trời mỗi ngày lại sáng và tiêu biểu cho thơ ca hiện đại Việt Nam.

Loading...

Đọc tựa đề người đọc có thể mường tượng ra một khung cảnh lao động hăng say của những con người làm nghề chài lưới, đánh bắt. Vẻ đẹp của con người kết hợp với vẻ đẹp của thiên nhiên tạo nên một bức tranh vô cùng hoàn mĩ.

Mặt trời xuống biển như hòn lửa

Sóng đã cài then đêm sập cửa

Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi

Câu hát căng buồm với gió khơi.

Phân tích bài thơ Đoàn thuyền đánh cá 

Bài thơ mở đầu bằng cách tái hiện lại khoảnh khắc hoàng hôn trên biển. Cảnh tượng ấy mới thật huy hoàng và lộng lẫy làm sao. Mặt trời lúc này trở nên thật gần và cũng thật to. Mặt trời đang xuống biển, đỏ rực như một hòn lửa. Lời thơ có sự ví von thật tinh tế và thật đẹp. Sóng cũng đã “cài then”, đêm cũng chuẩn bị “sập cửa” để nghỉ ngơi sau một ngày dài. Đây là lúc mà lẽ ra mọi người phải được ngơi nghỉ thì đoàn thuyền đánh cá lại bắt đầu ra khơi. Từ “lại” giúp cho người đọc thấy được sự lặp đi lặp lại của hành động. Không phải hôm nay đoàn thuyền mới ra khơi mà ngày nào cũng vậy. Họ căng buồm lên và rồi cất cao tiếng hát đầy say mê.

Hát rằng: cá bạc biển Đông lặng

Cá thu biển Đông như đoàn thoi

Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng

Đến dệt lưới ta đàn cá ơi

Giữa cảnh mênh mông sông nước cùng với đêm tôi nhưng những người đi đánh cá vẫn giữ trong mình một tinh thần vui tươi, yêu đời. Họ nhìn thấy được cái đẹp của biển cả vào ban đêm. Cái đẹp ấy đến từ những mẻ đầy tôm cá. Mỗi ngày cất vó ra khơi là chỉ mong được biển hào phóng ban tặng cho cá, cho tôm. Lời hát vừa như để thể hiện tinh thần yêu đời của mình, vừa như để cảm ơn sự giàu có của biển. Câu thơ cất lên khiến người đọc cũng cảm thấy rộn rã.

Bằng con mắt trữ tình của mình, nhà thơ Huy Cận như hóa thân vào chính những người đánh cá. Họ làm việc một cách hăng say quên đi những mệt mỏi và những hiểm nguy luôn rình rập. Trước mắt họ chỉ nhìn thấy niềm vui trong lao động:

Thuyền ta lái gió với buồn trăng

Lướt giữa mây cao với biển bằng

Ra đậu dặm xa dò bụng biển

Dàn đan thế trận lưới vây giăng

Ở những câu thơ này, tác giả Huy Cận đã thể hiện được cái tài hoa của mình. Ông sử dụng phong vị thơ cổ điển qua những hình ảnh như “lái gió”, “buồm trăng”, “mây cao”, “biển bằng” nhưng vẫn đậm chất hiện thực. Công cuộc đánh cá cũng giống như một trận đánh chứ không hề đơn giản là cứ thả lưới mà xong. Những người ngư dân cũng phải thăm dò ra đậu dặm xa để tìm được đâu là bãi cá. Rồi “dàn đan thế trận” giống như người lính bài binh bố trận để vây bắt quân thù. Buông lưới làm sao để sớm mai trở về với một thuyền đầy cá. Quả thực nghĩ đến thôi cũng thấy đầy phấn khích.

Đối với người ngư dân, biển chính là linh hồn của họ. Họ gắn bó mật thiết với biển và nếu như không có biển cuộc sống sẽ trở nên tăm tối. Chính sự gắn bó ấy khiến họ thuộc biển như trong lòng bàn tay. Những cái tên của những loài cá, rồi thì thói quen của chúng họ đều biết cả:

Cá nhụ cá chim cùng cá đé

Cá song lấp lánh đuốc đen hồng

Cái đuôi em quẫy trăng vàng chóe

Đêm thở: sao lùa nước Hạ Long

Giữa đêm tối nơi mặt biển, ánh trăng trở nên long lanh hơn. Ánh trăng phản chiến xuống mặt biển, chạm vào những chú cá khiến chúng cũng như đang phát sáng. Câu thơ miêu tả lũ cá cùng với ánh sáng thật diệu kì. Cá trở thành những ngọn đuốc lấp lánh giữa trời. Chúng quẫy đuôi khiến trăng trở nên vàng chóe. Ánh trắng chính là người bạn soi sáng cho ngư dân bắt được mẻ cá đầy.

Đêm dần chuyển mình, ánh mặt trời đã sắp lên, nhịp độ công việc càng trở nên gấp gáp. Những câu thơ vang lên khiến cho người đọc cảm thấy như đang được chứng kiến tận mắt cảnh kéo lưới với những tiếng hô theo nhịp rộn ràng:

Sao mờ kéo lưới kịp trời sáng

Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng

Vảy bạc đuôi vàng lóe rạng đông

Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng

Những câu thơ làm hiện lên dáng người ngư dân đang kéo lưới, họ dồn hết sức mạnh vào đôi bàn tay để kéo cho được mẻ cá lên. Câu thơ “ta kéo xoăn tay chùm cá nặng” không khiến người đọc cảm thấy nặng nề mà chỉ thấy một niềm khoan khoái bởi kéo được mẻ cá nặng là một sự thành công lớn. Rạng đông đang lóe sáng, buồm lại căng để đón nắng hồng. Đoàn thuyền đánh cá cũng chuẩn bị trở về:

Câu hát căng buồm với gió khơi

Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời

Mặt trời đội biển nhô màu mới

Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi

Khổ thơ cuối bài, tiếng hát của sự lao động hăng say vẫn được cất lên. Dường như sau một đêm, chẳng có gì khiến cho người ngư dân cảm thấy mệt mỏi. Họ bắt đầu chạy đua cùng với mặt trời để làm sao trở về đất liền vào trước lúc mặt trời lên. Đó là cuộc chạy đua với thiên nhiên nhưng cũng là cuộc chạy đua với cuộc sống. Bài thơ khép lại với hình ảnh của một ngày mới bắt đầu. Đó là một màu sắc mới, mặc dù cũng là biển đấy, cũng là mặt trời đấy nhưng nó mang đến một sự tươi mới. Câu thơ như báo hiệu rằng người ngư dân vẫn sẽ tiếp tục ra biển vào những ngày sau và đó cũng là những cuộc đánh cá mới.

Bài thơ khép lại, lòng người đọc vẫn còn thấy rộn ràng. Bài thơ là sự ca ngợi nguồn tài nguyên của đất nước, ca ngợi sự cần cù của những con người lao động ngày ngày làm giàu cho đất nước. Bài thơ mang đến cho người đọc sự tươi vui và nhận ra được giá trị của cuộc sống này.

Nhã Đan

Đánh giá bài viết
Loading...

Từ khóa tìm kiếm

LIKE ỦNG HỘ TÁC GIẢ