Văn mẫu lớp 12

Cảm nhận của em về hình tượng sông Đà qua tác phẩm Người lái đò sông Đà của Nguyễn Tuân

Cảm nhận của em về hình tượng sông Đà qua tác phẩm Người lái đò sông Đà của Nguyễn Tuân

a. Hung bạo, dữ dằn

– Dòng sông Đà được miêu tả với nhiều ghềnh thác dữ dằn. Sự hung bạo của dòng sông được ghi lại bằng những quãng thác ghềnh dữ dội:

+ Quãng mặt ghềnh dài hàng cây số nước xô đá, đá xô sóng, sóng xô gió cuồn cuộn luồng gió, nguồn ghè suốt năm", quãng này nếu người lái đò khinh xuất tay lái "thì cũng dễ lật ngửa bụng thuyền ra".

+ Quãng Tà Mường Vát phía dưới Sơn La lại có "những cái hút nước giống như cái giếng bê tông…nước thở và kêu như cửa cống cái bị sặc", hoặc có "những cái giếng sâu nước ặc ặc lên như vừa rót dầu sôi vào" với sự nguy hiểm khôn cùng khi không biết bao nhiêu thuyền đã bị nó "hút xuống", thuyền chồng ngay cây chuối ngược rồi vụt biến đi, bị dìm và đi ngầm dưới lòng sông đến mươi phút sau mới thấy tan xác ở khuỷnh sông dưới".

– Sông Đà còn gây ấn tượng bằng những con thác với tiếng nước "réo gần mãi lại réo to mãi lên…nghe như là oán trách gì, rồi lại như là van xin, rồi lại như là khiêu khích, giọng gằn mà chế nhạo. Thế rồi nó giống lên như tiếng một ngàn con trâu mộng đang lồng lộn giữa rừng vầu, rừng tre nứa nổ lửa, đang phá tuông rừng lửa, rừng lửa cùng gầm thét với đàn trâu ra cháy bùng bùng".

– Nhưng có lẽ đáng sợ nhất của sông Đà chính là trùng vây đá trên sông với hòn chìm hòn nổi, cả một chân trời đá "dựng vách thành", có chỗ "vách đá thành chẹt lòng sông Đà như một cái yết hầu". Và người lái đò đã phải đương đầu cùng ba vòng thạch trận đầy nguy hiểm.

Xem thêm:  Bình luận ý kiến: Biết sống gương mẫu là để học làm người

– Miêu tả những nét hung bạo của sông Đà, nhà văn vừa so sánh liên tưởng từ cảnh thiên nhiên lớn lao đến cuộc sống gần gũi, từ nét tĩnh sang nét động, từ vật vô tri thành vóc dáng con người có tâm địa. Dường như khi cầm bút nhà văn đã liên tưởng như chính mình đang đối mặt, đang sống những giây phút căng thẳng, hồi hộp nhất giữa dòng sông hùng vĩ mà hung bạo. Đồng thời, ông cũng như muốn nhấn mạnh những thử thách ghê gớm của thiên nhiên đối với con người lao động trên sông chính là để khẳng định, gợi ca sức mạnh và tài năng của họ.

b. Trữ tình, thơ mộng

– Khi nhà văn bay tạt ngang qua sông Đà, từ trên cao nhìn xuống con sông, điều đầu tiên nhìn thấy là hình dáng như "cái dây thừng ngoằn ngoèo". Sau đó là "từng nét sông tãi ra trên đại dương đá lờ lờ bóng mây" rất tinh tế và cuối cùng ngưng đọng lại trong hình ảnh "sông đà tuôn dài tuôn dài như một áng tóc trữ tình, đầu tóc chân tóc ẩn hiện trong mây trời Tây Bắc bung nở hoa ban hoa gạo tháng hai và cuồn cuộn mù khói núi Mèo đốt nương xuân". Và những lần sau nữa, khi Nguyễn Tuân "nhìn say xưa làn mây mùa xuân bay trên sông đà" hoặc lúc "xuyên qua đám mây mùa thu mà nhìn xuống dòng nước sông đà ông thấy dòng sông hiện lên như một mĩ nhân hiền dịu đầy xuân sắc với bao sắc màu biến đổi diệu kì: "mùa xuân dòng xanh ngọc bích", "mùa thu nước sông Đà lừ lừ chín đỏ như da mặt một người bầm đi vì rượu bữa". Con sông tươi đẹp, sinh động biết bao chứ không phải là con sông đen như "thực dân Pháp đã đè ngửa con sông ta ra đổ mực Tây vào mà gọi bằng một cái tên Tây láo lếu".

Xem thêm:  Chứng minh câu tục ngữ “Nhất tự vi sư, bán tự vi sư”

– Lần sau, khi đi xuyên rừng đến, ông đã gọi sông Đà đến 3 lần tiếng "cố nhân". Nguyễn Tuân ấn tượng với cái màu loang loáng của mặt nước "như trẻ con nghịch chiếu gương vào mắt mình rồi bỏ chạy"; và ông bất chợt phát hiện trong cái lấp lánh ấy "sáng lóe lên một màu nắng tháng ba Đường thi "Yên Hoa Tam Nguyệt Há Dương Châu". Bờ bãi sông Đà rập rờn bay bao chuồn chuồn bươm bướm. Nhà văn vui sướng đắm say khi hội ngộ cùng con sông; nỗi niềm ấy được ông ví von khi ông thấy cái nắng giòn tan sau kì mưa rầm "như nối lại chiêm bao đứt quãng" – cái nắng sưởi ấm tình cảm thân thương, gần gũi của tác giả trong cảm giác "đằm đằm, ấm ấm như gặp lại cố nhân". 

– Một lần nữa khi thuyền trôi ven bờ, tác giả đã phát hiện được thêm bao nhiêu vẻ đẹp gợi cảm của con sông:

+ Gây ấn tượng đầu tiên với người nghệ sĩ là sự tĩnh lặng nhẹ nhàng: "Hình như từ đời Lý, đời Trần, đời Lê quãng sông này cũng lặng tờ đến thế mà thôi". Con sông bây giờ không hẳn chỉ là ở hiện tại, nó trôi ngược về quá khứ xa xưa với sự so sánh, liên tưởng đầy bất ngờ của tác giả: "Bờ sông hoang dại như một bờ tiền sử. Bờ sông hồn nhiên như một nỗi niềm cổ tích cổ xưa".

Xem thêm:  Cảm nhận về hình tượng người lính Tây tiến trong đoạn 3

+ Ta có cảm giác tác giả đã nhập thân làm một với cỏ cây sông nước như say xưa mê đắm với không gian nơi đây để cho hiện dần lên trước ống kính bao vẻ đẹp sinh động: đó là "nương ngô nhú lên mấy lá ngô non đầu mùa", là "cỏ ranh đồi núi đang ra những nõn búp", là "một đàn hươu cúi đầu ngốn búp cỏ gianh đẫm sương đêm". Đằng sau những dáng vẻ, những thực thể màu sắc ấy, người ta còn thấy một sức sống ngồn ngộn, tươi mới, trẻ trung đang ẩn nấp, đang ngầm sinh sôi, chuyển động.

Post Comment